بواسیر داخلی یکی از شایعترین مشکلات گوارشی است که به دلیل ایجاد شدن در داخل راستروده، تا مدتها بدون علامت باقی میماند. بسیاری از افراد تنها زمانی متوجه آن میشوند که هنگام دفع با خونریزی، احساس ناراحتی یا فشار روبهرو میشوند. چون این نوع بواسیر در بیرون مقعد قرار ندارد، درد کمتری نسبت به بواسیر خارجی ایجاد میکند اما میتواند به مرور شدیدتر شود. آشنایی با علائم، علتها و روشهای درمان کمک میکند از پیشرفت بیماری جلوگیری کنید. در ادامه این مقاله هر آنچه باید درباره بواسیر داخلی بدانید را بهصورت کامل و کاربردی توضیح دادهایم.
برای تشخیص دقیق و درمان تخصصی بواسیر داخلی، همین حالا با دکتر پروانه منصوری؛ متخصص جراحی عمومی و بهترین جراح بواسیر درسعادت آباد تماس بگیرید.
بواسیر داخلی چیست؟
بواسیر داخلی به تورم و بزرگ شدن رگهای داخل کانال مقعد گفته میشود که بدون درد است اما میتواند موجب خونریزی، احساس فشار و ناراحتی هنگام دفع شود. این نوع بواسیر اغلب در مراحل اولیه بدون علامت است و به همین دلیل بسیاری از افراد دیر متوجه آن میشوند. افزایش فشار در ناحیهی لگن، یبوست مزمن، بارداری و نشستن طولانیمدت از عوامل اصلی ایجاد آن هستند. تشخیص بهموقع بواسیر داخلی از پیشرفت بیماری و نیاز به درمانهای پیچیده جلوگیری میکند.
علت ایجاد بواسیر داخلی
هموروئید داخلی به علل مختلفی بروز پیدا می کند. عوامل موثر بر ایجاد این بیماری عبارتند از:
این بیماری ممکن است علائمی نداشته باشد و از وجود آن مطلع نشوید، اما در صورت مشاهده علائمی که در ادامه به آن می پردازیم، سریعا به بهترین دکتر بواسیر در تهران مراجعه کنید.
- تغذیه نادرست: مصرف کم فیبر، عدم مصرف آب به مقدرا مورد نیاز بدن، مصرف غذاهای چرب، فست فود و… عواملی باشند که موجب بواسیر داخلی میشوند.
- نشستن طولانی مدت در توالت: این کار باعث می شود تا به مقعد فشار آورده شود و سبب تشدید هموروئید داخلی می گردد.
- فشار طولانی مدت و مکرر بر روی منطقه مقعد: مانند نشستن طولانی مدت روی صندلی، استفاده طولانی مدت از توالت، انجام ورزشهای سنگین و جابجاییهای مکرر اشیا سنگین.
- تغییرات در سطح هورمونها: تغییرات هورمونی به ویژه در بارداری و زایمان میتواند فشار و کشش بیشتری روی منطقه مقعد ایجاد کند.
- یبوست مزمن: یبوست مداوم ممکن است منجر به فشار بیشتر بر منطقه مقعد شود و بواسیر را ایجاد نماید.
- ژنتیک: برخی افراد به طور ژنتیکی حساسیت و قابلیت ایجاد بواسیر بیشتری دارند.
- عمل جراحی: بعضی از عملهای جراحی روی رودهها مانند استئومی، زایمان و… باعث ایجاد این بیماری میشود.
- سن: با افزایش سن و تضعیف عضلات مقعد، خطر ابتلا به بواسیر زیاد میشود.
بیشتر بخوانید: بواسیر خونی
علائم بواسیر داخلی
علائم بواسیر داخلی ممکن است شامل موارد زیر باشد:
مشاهده خون در مدفوع
وجود خون روشن روی مدفوع، دستمال توالت یا داخل کاسه توالت میتواند از نشانههای بواسیر داخلی باشد. این خونریزی بدون درد است و هنگام دفع یا بعد از آن رخ میدهد. اگرچه همیشه به بواسیر مربوط نیست، اما نادیده گرفتن آن میتواند باعث پیشرفت بیماری شود.
تورم داخل کانال مقعد
بواسیر داخلی ممکن است در اثر فشار زیاد بهصورت تورم یا برجستگی پنهان در داخل کانال مقعد ایجاد شود. فرد در حالت عادی درد واضحی ندارد، اما هنگام دفع مدفوع ممکن است احساس فشار، ناراحتی یا بیرونزدگی موقت داشته باشد. در مراحل پیشرفته، این تورم میتواند از مقعد خارج شود که نیازمند توجه پزشکی است.
درد و اسپاسم مقعدی
هرچند بواسیر داخلی اغلب بدون درد است، اما گاهیاوقات باعث گرفتگی، اسپاسم یا درد تیرکشنده در ناحیه مقعد میشود. این درد هنگام دفع یا پس از آن شدت میگیرد. وجود یبوست یا زور زدن میتواند این نشانه را بدتر کرده و التهاب را افزایش دهد.
ترشحات مخاطی
بواسیر داخلی در برخی افراد باعث خروج ترشحات مخاطی از مقعد میشود. این ترشحات ممکن است همراه با احساس رطوبت، آلودگی لباس زیر یا حتی تحریک پوستی باشد. در صورت همراهی با خونریزی یا بوی ناخوشایند، احتمال التهاب یا عفونت نیز مطرح میشود.
سوزش و خارش
ترشحات، رطوبت یا التهاب ناشی از بواسیر داخلی میتواند باعث سوزش، خارش و تحریک در ناحیه مقعد شود. این علائم هنگام نشستن طولانیمدت یا پس از دفع آزاردهندهتر میشوند. عدم رعایت بهداشت یا باقی ماندن رطوبت در اطراف مقعد، شدت علائم را افزایش میدهد.
احساس دفع ناقص مدفوع
بواسیر داخلی ممکن است احساس گیر کردن مدفوع یا تخلیه ناقص را ایجاد کند. بسیاری از بیماران پس از رفتن به توالت همچنان حس فشار یا نیاز به دفع دارند. این مشکل بهخصوص در افرادی که یبوست مزمن دارند بیشتر دیده میشود و میتواند باعث زور زدن بیشتر و تشدید بواسیر شود.
تشخیص و درمان بواسیر داخلی باید توسط یک پزشک انجام شود. اگر شما علائمی مشابه این علائم دارید، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا تشخیص دقیق و درمان صحیح را انجام دهد.
انواع بواسیر داخلی
بواسیر داخلی در قسمت داخلی راست روده شکل میگیرد و بدون درد است. این نوع بواسیر به چهار درجه تقسیم میشود:
- درجه ۱: رگها کمی متورم هستند و علائم واضحی ایجاد نمیکنند.
- درجه ۲: هنگام دفع، بواسیر بیرون میزند اما خودبهخود به داخل بازمیگردد.
- درجه ۳: بواسیر هنگام دفع بیرون میآید و نیاز به فشار دست برای بازگرداندن به داخل دارد.
- درجه ۴: بواسیر دائما بیرون مانده و به طور طبیعی باز نمیگردد؛ نیاز به درمان پزشکی دارد.
این تقسیمبندی کمک میکند تا افراد با شناخت نوع بواسیر و شدت آن، اقدامات پیشگیرانه مناسب را انجام دهند.
روشهای تشخیص بواسیر داخلی
تشخیص بواسیر داخلی با معاینه توسط پزشک و بررسی علائم آغاز میشود. خونریزی بدون درد هنگام دفع یا مشاهده خون روی دستمال توالت میتواند نشانه اولیه باشد. پزشک ممکن است از روشهایی مانند آنوسکوپی یا سگموئیدوسکوپی برای مشاهده دقیق رگهای داخلی استفاده کند. این ابزارها امکان بررسی تورم و محل دقیق بواسیر را فراهم میکنند. تشخیص به موقع کمک میکند اقدامات پیشگیرانه و درمانی مؤثر سریعتر انجام شود.
در مواردی که علائم خفیف هستند، پزشک ممکن است توصیه کند تا سبک زندگی و تغذیه اصلاح شود و از روشهای پیشگیری مانند افزایش فیبر و مصرف آب کافی بهره گرفته شود. بررسی دورهای نیز میتواند از پیشرفت بواسیر جلوگیری کند و نیاز به درمان تهاجمی را کاهش دهد. در نتیجه، آگاهی از روشهای تشخیص و پایش منظم نقش مهمی در حفظ سلامت ناحیه مقعد دارد.
درمانهای خانگی و اولیه بواسیر
روشهای ساده خانگی میتوانند علائم بواسیر را کاهش داده و از وخیمتر شدن آن جلوگیری کنند
حمام سیتز یا نشستن در آب گرم
نشستن ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در آب گرم چند بار در روز به کاهش تورم و تسکین درد کمک میکند. این روش باعث افزایش گردش خون در ناحیه مقعد شده و فشار روی رگها را کاهش میدهد. همچنین تحریک و التهاب ناشی از بواسیر را کمتر کرده و فرایند بهبودی را تسریع میکند.
استفاده از دستمال مرطوب نرم
پاکسازی ناحیه مقعد با دستمال مرطوب بدون الکل و عطر به جای دستمال خشک باعث کاهش تحریک پوست میشود. این کار سوزش و خارش را کاهش میدهد و در صورت وجود بواسیر، روند بهبود را تسهیل میکند. استفاده منظم و ملایم از این دستمالها از آسیب بیشتر جلوگیری میکند.
مصرف فیبر و مایعات کافی
خوردن میوهها، سبزیجات، حبوبات و نوشیدن آب فراوان مدفوع را نرم نگه میدارد و دفع را راحتتر میکند. این کار فشار روی رگهای مقعد را کاهش داده و از ایجاد یا تشدید بواسیر جلوگیری میکند. مصرف منظم فیبر همچنین به تنظیم عملکرد روده کمک کرده و یبوست را پیشگیری میکند.
استفاده از کمپرس سرد
قرار دادن بسته یخ یا کمپرس سرد روی ناحیه متورم باعث کاهش التهاب و درد میشود. سرما جریان خون را کمی کاهش داده و ورم و فشار را کم میکند، بنابراین در کاهش ناراحتی و تسریع روند بهبودی موثر است.
تحرک و پیادهروی سبک
فعالیت بدنی ملایم مانند پیادهروی باعث بهبود گردش خون و عملکرد روده میشود و یبوست را کاهش میدهد. با کاهش فشار روی رگهای مقعد، احتمال ایجاد یا تشدید بواسیر کمتر میشود و علائم موجود نیز تسکین پیدا میکنند.
درمانهای پزشکی و جراحی بواسیر داخلی
در مواردی که بواسیر داخلی شدید یا دردناک باشد، درمانهای پزشکی و جراحی موثر هستند. پزشک میتواند با استفاده از داروهای موضعی یا خوراکی التهاب و درد را کاهش دهد و علائم خفیف را کنترل کند. روشهای کمتهاجمی مانند بستن با باند لاستیکی (Rubber band ligation) یا اسکلروتراپی برای کوچک کردن بواسیر و جلوگیری از پیشرفت آن به کار میروند. در شرایطی که بواسیر پرولاپس دائمی داشته باشد یا روشهای کمتهاجمی پاسخگو نباشند، جراحی باز یا لیزر درمانی پیشنهاد میشود. انتخاب روش مناسب بستگی به شدت، اندازه و وضعیت فرد دارد و همیشه تحت نظر پزشک متخصص انجام میشود.
جمع بندی
بواسیر داخلی یکی از شایعترین مشکلات مقعدی است که به دلیل قرارگیری در داخل رکتوم، معمولا دیر تشخیص داده میشود و بسیاری از بیماران تا زمان خونریزی یا ناراحتی هنگام دفع متوجه آن نمیشوند. شناخت علائم، پیشگیری از یبوست و مراجعه بهموقع به پزشک مهمترین مراحل کنترل این بیماری هستند. خوشبختانه با روشهای تشخیصی دقیق و درمانهای غیرجراحی و جراحی، امکان مدیریت کامل این مشکل وجود دارد. اگر علائم شما ادامهدار شد یا شدت گرفت، مراجعه به متخصص بهترین تصمیم است. توجه به سلامت دستگاه گوارش میتواند از عود دوباره بواسیر داخلی جلوگیری کند.
سوالات متداول
تشخیص بواسیر داخلی با معاینه بالینی توسط پزشک متخصص انجام میشود. در موارد لازم، پزشک از روشهایی مانند آنوسکوپی، پروکتوسکوپی یا کولونوسکوپی برای بررسی دقیق داخل رکتوم استفاده میکند.
در مراحل خفیف، با اصلاح سبک زندگی، درمان یبوست، افزایش مصرف فیبر و استفاده از داروهای موضعی احتمال بهبود وجود دارد. اما بواسیر متوسط تا پیشرفته نیاز به درمانهای پزشکی مانند رابربند یا جراحی دارد.
خیر. بواسیر داخلی به دلیل قرارگیری در ناحیه بدون گیرنده درد، بدون درد است. اما در صورت التهاب، تورم شدید یا بیرونزدگی، میتواند درد، فشار یا اسپاسم ایجاد کند.
در صورت مشاهده خون در مدفوع، درد مداوم، ترشحات غیرطبیعی، احساس بیرونزدگی، یا تکرار علائم پس از درمانهای خانگی، مراجعه به پزشک ضروری است. تأخیر در درمان میتواند باعث پیشرفت بیماری شود.